Google
ile hedefi tam onikiden vuran profesyonel aramalar yapabilirsiniz.
Sadece çok az kullanıcı Google'ın bu gücünü gerçek anlamda
kullanabiliyor. Bir kaç ufak ipucunun yardımıyla siz de daha etkili ve
daha doğru aramalar yapabilirsiniz.
Çoğu
kullanıcının Google kullanımı bir yada iki anahtar kelime girip "ara"
düğmesine basmak ile sınırlı. Bu şekilde kullanıcının 
karşısına gelen sonuç sayısı 10.000 veya 100.000 olunca gerçekte elde edilmek istenen sonuçlara ulaşılamıyor.
Doğru arama
İsterseniz
standart, isterseniz de gelişmiş arama arayüzünü kullanın, hedefinize
daha yakın sonuçlara ulaşabilmek için hep doğru arama yöntemini
kullanmalısınız. Google size bütün olanakları sunuyor. Doğru yöntemi
kullanıp sonuçlara hemen ulaşmak veya yanlış yöntemle samanlıkta iğne
aramak arasındaki seçim tamamen size kalmış.İzlenebilecek birçok farklı
yol olsa da, bir Google araması temelde altı adımdan oluşmalıdır:
•
Google'ı açıp arama satırını doldurmadan önce ne aradığınızı biraz daha
düşünün, özellikle aradığınız öğeyi diğerlerinden ayırabilecek
özellikler ve anahtar kelimeler bulmaya çalışın. Hedefinizin sahip
olmaması gereken özellikler de işinize yarayacaktır. Bu hazırlık size
sadece zaman kazandırmakla kalmaz, aradığınız doğru sonuçlara
ulaşmanızı da garanti altına alır.
• Arama stratejinizi belirleyin.
Kullanmak istediğiniz bütün anahtar kelimeleri bir kenara yazın (ne
kadar çok, o kadar iyi). Eğer mümkünse aramanızı operatörlerle daha da
detaylandırın. Arama operatörlerini kullanmak yerine "Gelişmiş arama"
özelliğinden yardım almayı da deneyebilirsiniz.
• Anahtar
kelimelerinizi arama satırına girdikten sonra "Google'da ara" düğmesine
tıklayın. Arama satırına en fazla 10 anahtar kelime veya 256 karakter
girebilirsiniz.
• Sonuç sayfasında size sunulan sonuçlarınızı
değerlendirin.Eğer sonuçlar beklediğiniz gibi değilse arama
stratejinizi değiştirin. Başka anahtar kelimeler veya operatörler
kullanmayı denemelisiniz.
• Sonuç listesini tekrar inceleyin ve hedefinize en yakın olduğunu düşündüğünüz bir sonuca tıklayın.
• Eğer hedefinize ulaştıysanız, yararlı olabilecek bilgileri bir kenara kaydedin.
Uzun
bir süreç gibi gözükse de, denediğinizde aslında tekrar tekrar arama
yapıp sonuçlar arasında kaybolmaktan daha hızlı bir yöntem olduğunu
göreceksiniz. özellikle doğru anahtar kelimeleri bulup aramanızı daha
sonra bunlar üzerinden detaylandırmak size önemli bir zaman
kazandıracaktır. Bu şekilde hem daha az zaman harcarsınız, hem de çok
daha doğru sonuçlara ulaşırsınız.
Doğru operatörlerini kullanın
Çoğu
Google kullanıcısı arama motorlarının ardı ardına yazılan iki anahtar
kelimeyi "AND" operatörü ile birbirine bağladığını bilmez. Aslında
"AND" her iki kelimeyi de içeren dokümanların arandığını gösterir. Eğer
iki kelimeden en az birinin bulunduğu dokümanların gösterilmesini
istiyorsanız, bunları "AND" yerine "OR" operatörü ile bağlamalısınız.
Aramanın dışında tutun
Google
arama yaparken sık kullanılan kelimelerle tekil harfleri yararlı
sonuçlar üretmediklerinden ve aramayı yavaşlattıklarından dolayı hesaba
katmaz. örneğin "How does a CPU work" (Burada tırnak işaretlerini
sadece okunabilirliği arttırmak için kullanılmıştır) şeklindeki aramada
sadece "CPU" ve "work" kelimeleri aramaya dahil edilir. Atlanılan bu
kelimeler sonuç listesinde en üstte gösterilir. Bu kelimeleri mutlaka
aramanıza eklemek istiyorsanız başlarına "+" karakterini
yerleştirebilirsiniz. örneğin üstteki aramada diğer kelimeleri de
sonuçlara eklemek için "+How +does +a CPU work" yazmalısınız. Burada
önemli olan "+" karakterinin doğrudan dikkate alınması istenilen
kelimenin önünde olması ve bir sonraki artıdan önce bir boşluk
bırakılmasıdır. İkinci bir yöntem ise bütün aramanızı tırnak işaretleri
içine yerleştirmektir. Bu şekilde anahtar kelimeleriniz aynen
yazdığınız şekilde ve sırayla aranır.
Kullanılabilen
aritmetik operatörlerden diğeri de eksi işaretidir. Bu şekilde anahtar
kelimelerinizi, cümleciklerinizi ve kelime gruplarınızı arama
sonuçlarınızdan çıkartabilirsiniz. Başında eksi işareti (-) olan
anahtar kelimeler, sonuçlarınız arasında yer almaz. Başka bir deyişle,
eksi ile belirttiğiniz kelimeyi içeren sonuçlar arama sonuçlarından
çıkartılır.
Yıldız ve tilda ila arayın
Yıldız
(asterisk) karakterini de Google aramasında kullanabilirsiniz. Bu
şekilde Google verdiğiniz cümlecik içinde yıldız yerine gelmesi gereken
kelimeyi arar. örneğin "Halkalı gezegen *" sorgusunu girdiğinizde
karşınıza Satürn ile ilgili sonuçlar çıkacaktır. Bu yöntemin önemli bir
avantajı her dilde uygulanabilmesidir. Bu sayede Google'ın son
zamanlarda daha da geliştirdiği bu "boşluğu doldur" aramasının Türkçe
uyarlamasını beklemeniz gerekmez. Eğer bir aramada doğru anahtar
kelimeleri kullanıp kullanmadığınız konusunda emin değilseniz,
Google'dan alternatif eş anlamlı kelimeleri de aramasını
isteyebilirsiniz. Bu kimi zaman çok yararlı olabilir, çünkü her web
sayfasında belirli bir konu için aynı kelimeler kullanılmaz. Google'da
eş anlamlı kelimelerle beraber arama yapmak için tek yapmanız gereken
kelimenin önüne [ALT]+[Ü] tuş kombinasyonunu kullanarak tilda (~)
operatörünü koymaktır. Bu şekilde hem aradığınız kelimenin, hem de eş
anlamlılarının geçtiği web sayfaları listelenir.
Birebir arama
En
çok kullanılan ve en basit operatörlerden biri tırnak işaretidir. Bu
operatör yardımı ile birden fazla kelimeyi bir kelime grubu haline
getirip arayabilirsiniz. Bunun için aradığınız kelime grubunu arama
satırına tırnak işaretleri içinde girin. Bu şekilde Google kelimeleri
sizin yazdığınız şekilleri ile ve aynı sırada arar. örneğin İstanbul
Teknik Üniversitesi size ayrı ayrı kelimelerin geçtiği sonuçları da
verirken "İstanbul Teknik Üniversitesi" size sadece bu kelime grubunun
olduğu gibi geçtiği web sayfalarının listesini verir. Başka bir
deyişle, bu sayede içinde üniversite kelimesi geçen tüm sunuçlar değil,
sadece İstanbul eknik Üniversitesi ile ilgili sonuçlar listelenecektir.
Ansiklopedik bilgiler
Google
ile ansiklopedik bilgileri bulmak neredeyse çocuk oyuncağı, örneğin
İstanbul'da yaşayanların sayısını öğrenmek için tek yapmanız gereken
"istanbul'un nüfusu" (tırnak işaretleri ile) sorgusunu girmek. Eğer
Litvan-ya'nm başkentini merak ediyorsanız çok kolay: "Litvanya'nm
başkenti" yazın Google cevaplasın. Bu aramayı benzer şekilde farklı
dillerde de kullanabilirsiniz. örneğin "Birthplace "Jack London""
girdiğinizde Google hemen "San Francisco" cevabını verecektir. Günlük
gazetenizin verdiği bulmacada "Akira Kurosawa'nın bir filmi" sorusunda
mı takıldınız? Google'a sorun: "Akira Kurosawa filmleri". Bu konuda
örnek sınırsız ve sonuçlar gerçekten harika. Tek dikkat etmeniz gereken
nokta ise iki farklı dili aynı sorguda kullanmamaya çalışmak.
Google dizininde arayın
Google
dünya çapında milyarlarca web sitesini tarar ve sonuçlan devasa
verita-banında saklar. Kullanıcılar için zor olansa bu devasa bilgi
birikiminden doğru olanı ayıklayıp bulmaktır. Bu durumda Google dizini
işinizi kolaylaştırabilir. Konulara göre düzenlenmiş bu katalogun güzel
yanı bilgisayar tarafından değil, insanlar tarafından oluşturulmuş
olmasıdır. Bu şekilde web sayfalan ayrıntılı taranmış ve doğru
kategorilere yerleştirilmiş olur. Google dizinini istediğiniz gibi
gezebilir ve isterseniz içinde arama da yapabilirsiniz. Katalog her ne
kadar bilgisayarlar tarafından oluşturulan otomatik indeks kadar veri
içermese de, insan eli değdiği için kalitesi oldukça yüksektir. Ayrıca
kimi kullanıcılar anahtar kelimelerle arama yapmak yerine dizin içinde
gezinmeyi tercih ederler. Google dizinine ulaşmak için ana sayfada
arama satırının üzerindeki "Dizin" bağlantısına tıklayın. İkinci bir
yol ise tarayıcının adres satırına Türkçe dizin için "http://directory.google.com.tr", İngilizce dizin için ise "directory.goog-le.com" adreslerini girmektir.
Özel aramalar
Eğer
basit bir arama sizi istediğiniz sonuçlarına götürmediyse, gelişmiş
arama özelliklerini kullanabilirsiniz. Burada farklı operatörleri bir
arada görebilir ve bunları beraberce, operatör işaretlerini kullanmaya
gerek kalmadan kolaylıkla kullanabilirsiniz. Bu şekilde aramanızı
daraltıp daha etkin sonuçlar elde edebilirsiniz. Bu gelişmiş arama
penceresine ulaşmak için ana sayfada arama satırının yanındaki
"Gelişmiş arama" bağlantısına tıklamalısınız.
Google'ın gelişmiş arama sayfasından kullanabileceğiniz işlevler şunlardır:
• Anahtar kelimeleri veya kelime gruplarını aramak.
• Belirli anahtar kelime ve kelime gruplarını aramanın dışında tutmak.
• Aramayı belirli bir web sitesinin sayfaları ile sınırlamak.
• Belirli bir web sitesini aramanın dışında tutmak.
• Yapacağınız aramayı belirli bir dil ile sınırlandırmak.
• Belirli bir dosya biçimindeki bilgileri aramak.
• Aramayı belirli bir zaman aralığı ile sınırlandırmak.
• Anahtar kelimelerin dokümanın neresinde (başlık, adres, bağlantı, içerik) geçmesi gerektiğini belirlemek.
• Verilen bir sayfaya bağlantı veren diğer sayfaları bulmak.
• Verilen bir sayfaya benzer sayfaları bulmak.
Sonuçları bul ve Dil
Gelişmiş
arama penceresindeki bu kısım dört başlıktan oluşur. Bu başlıklar
sayesinde anahtar kelimelerinizi istediğiniz biçimde aramanıza
ekleyebilir veya aramanızın dışında tutabilirsiniz. Bu başlıklardan
ilki, bir ya da birden fazla anahtar kelimenin indekslenmiş
dokümanların herhangi bir yerinde aranmasını sağlar. Anahtar kelimeleri
giriş sıranız önem taşımaz. Girdiğiniz bütün anahtar kelimeleri içeren
dokümanlar sonuç listesine eklenir.
"Aynen
girildiği gibi" kısmı ise girilen anahtar kelimelerin girilen sıra ile
aranmasında kullanılır. Bu, normal aramada anahtar kelimelerinizi
tırnak işaretleri arasında almanızla aynı işlevi görür.
"Kelimelerden
herhangi biri" satırına girdiğiniz kelimeler teker teker veritabanında
aranıp elde edilen sonuçlar listelenir. Bu işlem de "OR" operatörü ile
aynı sonucu verir.
Son
sorgu satırı, yani "Bu kelimeler hariç" satırı ise aramanızdan
istediğiniz anahtar kelimeleri çıkarmanızı sağlar. İşlevi normal
aramada kullandığınız eksi operatörü ile aynıdır.
Eğer Türkçe
sonuçlar size yetmiyor ve İngilizce, Almanca veya başka bir dildeki
sonuçları görmek istiyorsanız bu kısımdaki listeden istediğiniz dili
sevebilirsiniz.
Dosya biçimi ve Tarih
(ioogle
sadece HTML taraması yapmaz. Bunun yanında PDF, SWF gibi Adobe
biçimleri ile DOC, XLS gibi MS (MS Office biçimlerini de okuyabilir. Bu
sayede aramanızı belirli bir dosya biçimi için sınırlandırabilirsiniz.
Bu şekilde hem Google'ın arama yükünü hafifletir hem de hedeflediğiniz
sonuçlara daha yakın sonuçlar elde edersiniz. Bunun isin önce ilk
seçeneği "Sadece bu" şeklinde seçerek seçeceğiniz dosya biçiminin
gösterilmesini istediğinizi belirtin ve ardından ikinci listeden dosya
biçimini seçin. Eğer anahtar kelimelerin belirli dosya biçimlerinde
geçmeyeceğinden eminseniz benzer şekilde ilk listeden "Bu alan dışında"
seçeneğini işaretleyip ikinci listeden arama dışında tutmak istediğiniz
dosya biçimini seçebilirsiniz.
Dosya
biçimleri hakkında ufak bir ipucu: Genellikle PDF biçimdeki dosyalarda
reklam bulunmaz. Bu şekilde sonuçlarınız arasındaki reklam kirliliğini
azaltabilirsiniz.
Eğer
geçen sene Nobel ödülü kazananları arıyorsanız aramanızı belirli
tarihlerle sınırlayabilirsiniz. Bunun için "Tarih" satırını
kullanmalısınız. Buradaki listeden "üç ay", "altı ay" veya "bir sene"
seçeneklerinden birini işaretleyerek bu süre zarfında eklenen sayfalara
erişebilirsiniz.
Geçiş yerleri
Google
gelişmiş aramada anahtar kelimenizin veya kelime grubunuzun dokümanda
geçmesi gereken yeri belirlemenize de izin veriyor. Kullanılabilir
seçenekler ise şunlar: *
• Sayfanın herhangi bir yerinde.
• Sayfanın başlığında.
• Sayfanın içeriğinde.
• Sayfa adreslerinde.
• Sayfaya bağlantılarda.
"Sayfanın
herhangi bir yerinde" seçeneği ön tanımlı olarak seçilidir. Bu anahtar
kelimenin geçtiği yerin önemli olmadığını gösterir. "Sayfanın
başlığında" seçeneğinde ise sadece web sayfalarının başlıkları aranır.
Eğer bir konu hakkında genel bilgilere ulaşmak istiyorsanız bu seçeneği
kullanmanızı tavsiye ederiz. Bunun dışında bu seçeneği belirli bir
anahtar kelimenin geçtiği başlık sayısını bulmakta da kullanabilirsiniz.
Sayfanın
içeriğinde yapılacak bir arama HTML sayfasının metin içeriğinde
yapılır. Eğer metinlerin içindeki belirli bir kelime grubunu
arıyorsanız bu seçeneği kullanabilirsiniz.
Eğer "Sayfa adresleri"
seçeneğini işaretlerseniz anahtar kelimeleriniz sayfa URL'lerinde
(Uniform Resource Lo-cator, bir internet sayfasının internet adresi)
aranır. Bu seçenek sonuçlarınızı oldukça kısıtlayacaktır. Eğer anahtar
kelimelerinizin belirli bir kurumun web sitesinde aranmasını
istiyorsanız bu seçenek işinize yarayacaktır.
Son
seçenek olan "Sayfaya bağlantılarda" seçeneğinde ise Google anahtar
kelimenizi bağlantı metinlerinde araı ve bulduğu bağlantıların hedef
sayfalarını listeler.
Alanlar / Siteler
Alanlar
(domain) bilgi teknolojilerinde geniş ağlar üzerindeki mantıksal alt
ağlar olarak tanımlanır ve internet ortamında önemli organizasyon
yapılarıdır. örneğin internete ulaşabilen her bilgisayar bir alana
dahildir.
Kimi zaman
sonuçlarınızı iyileştirmek için sorgunuzu belirli alanlarla sınırlamak
mantıklı olabilir, örneğin bir Nokia cep telefonu modeli hakkında
ayrıntılı bilgiye ulaşmak istiyorsanız aramanızı "Nokia.com" alanı ile
sınırlandırabilirsiniz.
Google
"Alanlar / Siteler" kısmında size iki seçenek sunuyor: Aramanızı
belirli alanlarla sınırlamak veya aramadan çıkarmak. Aramanızı
belirteceğiniz bir alan ile sınırlandırmak için bu kısımda ilk önce
açılır menüden "Sadece bu" seçeneğini işaretlemeli ve daha sonra sağ
kısımdaki boşluğa alan adını yazmalısınız. Eğer alanı aramanızdan
çıkarmak istiyorsanız açılır menüden "Bu alan dışında" seçeneğini
işaretlemelisiniz. Bir alan veya site içinde yapılan aramalarda alan
adını tam olarak bilmelisiniz. Eğer burada en üst seviye alanlarını
(Top Level Domains, TLD) kullanırsanız aramanızı
kolaylaştırabilirsiniz. Bu en üst seviye alanlar internet adreslerinin
sonundaki ".com" gibi son kelime gruplarıdır, örneğin Türkiye'deki
sitelerde bir arama yapmak için buraya "com.tr" alan adını girmeyi
deneyelirsiniz.
Kullanım hakları ve SafeSearch
Eğer
Google'ın İngilizce sitesini kullanıyorsanız gelişmiş arama
penceresinde kullanım haklarıyla ilgili bir bölüm olduğunu da
göreceksiniz. Google'ın normal aramada göz ardı ettiği kullanım
haklarını gelişmiş aramada seçime bağlı hale getirebilirsiniz. Bu
şekilde sadece ücretsiz dokümanların gösterilmesini sağlayabilir ve
indireceğiniz dökümanlan gönül rahatlığı ile kullanabilirsiniz.
Kimi
arama sonuçlan arasından uygunsuz içerikli siteleri elemek
isteyebilirsiniz. Bu, özellikle küçük çocukların aynı bilgisayarı
kullandığı durumlarda mantıklıdır. Google, SafeSearch filtresi ile bu
siteleri sonuçlar arasından eleyerek daha düzgün bir liste
oluşturabilir. SafeSearch her ne kadar yüzde 100 güvenlik sağlamasa da,
uygun olmayan çoğu siteyi eleyebilir. Şimdilik sadece Google'm
İngilizce sitesinin gelişmiş arama penceresinde bulabileceğiniz
SafeSearch kısmından istediğiniz zaman filtreyi açıp kapatabilirsiniz.
Sayfa temelli arama
Google
gelişmiş arama sayfasında "Sayfa temelli arama" olarak adlandırılan bir
arama işlevi sunar. Bu özellik sayesinde girdiğiniz bir sayfaya benzer
sayfaları veya o sayfaya bağlantı veren sayfaları bulabilirsiniz. Bunun
için "Gelişmiş arama" sayfasında en alt kısımdaki alanları
kullanmalısınız. Normal bir aramanın tersine bu aramadaki parametreleri
aynı anda kullanamazsınız. Benzer sayfaları bulmak için "Sayfaya benzer
sayfaları bul" satırının yanındaki giriş alanına istediğiniz bir web
sayfasının adresini yazın. Bu şekilde anahtar kelime kullanmakla
uğraşmadan,kolayca benzer sayfalar bulabilirsiniz. Bu şekilde benzer
sitelerin listesi karşınıza çıkacaktır.
Bağlantıları arayın
Web
sayfalarını birbirine bağlamaya yarayan köprüler (hyperlink)
internetteki en önemli işlevlerden birini yerine getirirler. Ama bu
bağlantıların önemli bir eksiği vardır: Köprüler sadece tek yönlü
çalışır. Çalıştığınız sayfadan bir köprü ile başka bir sayfaya
geçebilirsiniz. Ama geldiğiniz siteden ilk siteye geri dönebileceğinizi
kimse garanti edemez. Bu sorunun çözümü ise web tarayıcılarından gelir:
Tarayıcılar gezdiğiniz adresleri kronolojik olarak sakladıklarından
geri düğmeleri ile bir önceki sayfaya dönmenize olanak tanırlar.
Google'ın arama motorları bütün internetteki bağlantıları tarar, kaynak
ve hedef adresleri veritabanına kaydeder. Bu sayede istediğinizde
belirli bir sayfaya bağlantı veren diğer sayfaların listesini
oluşturabilirler. Normal bir kullanıcı için bu özellik pek çekici
olmayabilir. Ama özellikle web sitesi yöneticileri ve web sitesi
sahipleri için bu işlev büyük önem taşır. Bu şekilde web sitelerinin
veya başka sitelerin popülerliklerini ve kalitelerini kontrol
edebilirler. Bağlantıların çokluğu bir web sayfasının ciddiliği için
kesin bir bilgi olmasa da az sayıda bağlantı verilen sayfaların çok
eğlenceli olmadığı da gerçek. Belirli bir sayfaya bağlantı veren
kurallar vardır.
Bunlardan bazıları:
• Birbirinin tersi işlev gören operatörleri bir arada kullanmayın.
•
Belirli sonuçları en baştan engelleyen operatörleri bir arada
kullanmayın, örneğin tatil geziniz için site ararken "Tatil site:de
site:fr" operatörünü kullanmanız size Almanya ve Fransa'dan sonuçlar
getirmez. Eğer her iki grup siteden de sonuçlar gelmesini istiyorsanız
operatörler arasında "OR" operatörünü kullanın (Tatil siterde OR
siterfr).
Bir operatör arama içinde ya sadece bir kez geçmeli, ya "OR" ile bağlanmış
olmalı, ya da "include:", "filetype:", site:" ve "group:" ile birleştirilmiş olmak zorundadır.
•
Aramanızı farklı operatörleri kullanarak sınırlandırmaya çalışın,
örneğin e-posta güvenliği ile ilgili bir arama yaparken "e-mail
intitle:Güvenlik -si-te:microsoft.com.tr" sorgusunu kullanabilirsiniz.
Bu
arama size ana metninde "e-mail", başlığında ise "Güvenlik" kelimeleri
geçen sonuçları gösterir ve Micro-soft'un Türkiye sitesi bu aramanın
dışında tutulur.
Birçok ülkede en çok tıklanan site olmasına rağmen, doğduğu yerde bir numara olamayan Google, hangi siteyi devirerek zirveye oturdu? O liste, SDN’de.
Arama sonuçlarında bulunan resimlerin hangi kelimeye ait olduğunu bulabilir misiniz? Ücretsiz ve çok 
Daha önce duymamış olabilirsiniz ama Google, sahibi olduğu Hello.com adresindeki hizmeti sonlandırma kararı aldı. Peki Hello nedir, ne işe yarar?
